ترکیب اثر تغییرات اقلیمی و جزایر حرارتی بر آب و هوای شهرهای ایران

10.22034/jmas.2026.576670.1267

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 Kharazmi university

2 استادیار آب و هواشناسی، گروه جغرافیا، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران،

3 مهندسی منابع طبیعی محیط زیست گرایش ارزیابی و آمایش سرزمین فارغ‌التحصیل دانشگاه پیام نور تهران. شاغل آب منطقه ای قم وزارت نیرو

چکیده
هدف این پژوهش بررسی نقش تغییر اقلیم و جزایر حرارتی شهری بر عناصر اقلیمی شهرهای ایران است. تغییر اقلیم به عنوان بزرگترین تهدید بشریت مدرن شناخته می‌شود. عناصر اقلیمی ایران، به‌ویژه دما و تبخیر و تعرق، در پنجاه سال گذشته دچار تغییرات شگرفی شده‌اند که نیاز آبی گیاهان را افزایش داده است. روش تحقیق با استفاده از مدل رگرسیون و ضریب خط انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد طی ۴۱ سال اخیر، دمای روزانه و شبانه به ترتیب با آهنگ 0245/0و 0265/0 درجه سلسیوس در سال افزایش یافته‌اند که دو برابر میانگین جهانی است. تبخیر و تعرق سالانه 36/5 میلی‌متر افزایش و مقدار بارش با کاهش 1/1 میلی‌متری همراه بوده است. نوسانات بارش رو به افزایش و شاخص خشکسالی در ۱۹ سال اخیر منفی بوده است. ترکیب گرمایش جهانی و جزایر حرارتی باعث افزایش دما تا ۴ درجه سلسیوس در برخی شهرهای منتخب شده است. در مجموع، تشدید شرایط نامساعد اقلیمی و ترکیب این دو پدیده، بحران‌های محیطی شهرهای ایران را تشدید کرده و پایداری اکولوژیک را تهدید می‌کند. این وضعیت زیست‌پذیری شهرها را کاهش می‌دهد. مدیریت منابع آب باید با توجه به این تغییرات بازنگری شود. این نتایج لزوم مدیریت شهری و سازگاری با تغییرات اقلیمی را برجسته می‌سازد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات