ارزیابی عملکرد مدل LARS-WG8.0 در شبیه‌سازی نمایه‌های فرین دمایی و بارشی و پیش‌نگری تغییرات آن‌ها در افق نزدیک (مطالعه موردی: ایستگاه مهرآباد تهران)

10.22034/jmas.2026.582308.1274

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار،پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، پژوهشکده اقلیم شناسی و تغییر اقلیم، مشهد- ایران

2 استادیار، پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، پژوهشکده اقلیم شناسی و تغییر اقلیم، مشهد، ایران

3 کارشناس پژوهشی- پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو-پژوهشکده اقلیم شناسی و تغییر اقلیم- مشهد

4 کارشناس پژوهشی- پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو- تهران- ایران

چکیده
با توجه به افزایش فراوانی و شدت رخدادهای فرین اقلیمی در دهه‌های اخیر، لزوم بهره‌گیری از ابزارهای دقیقی همچون مدل‌های اقلیمی جهانی برای پیش‌نگری تغییرات دما و بارش و نمایه‌های فرین این دو متغیر در مقیاس‌های ایستگاهی و منطقه‌ای دوچندان شده است. در این پژوهش، توانمندی نسخه جدید مدل تولیدکننده تصادفی آب‌وهوا LARS-WG8.0 در شبیه‌سازی دما، بارش و نمایه‌های فرین اقلیمی ارزیابی و سپس تغییرات آتی این متغیرها برای دوره ۲۰۵۰-۲۰۳۱ پیش‌نگری شد. برای این منظور، داده‌های روزانه دمای کمینه، دمای بیشینه و بارش ایستگاه همدیدی مهرآباد تهران طی دوره پایه ۲۰۱۰-۱۹۸۱ از سازمان هواشناسی کشور تهیه شد. نتایج مقایسه نمایه‌های ETCCDI نشان داد LARS-WG قادر به شبیه‌سازی مناسب مقادیر مرکزی و پراکندگی اکثر نمایه‌های فرین (حدود 12 نمایه از 16 نمایه) برای این ایستگاه می‌باشد، بیشترین عدم انطباق در نمایه‌های مرتبط با رخدادهای تداوم دار و بسیار فرین (R99p, ID,CSDI, WSDI) دست آمد. نتایج پیش‌نگری با استفاده از خروجی پنج مدل CMIP6 تحت دو سناریوی SSP1-2.6 و SSP5-8.5 نشان داد نمایه دمایی تعداد روزهای گرم (SU) بین ۱۰ تا ۲۳ روز و شب‌های حاره‌ای (TR20) بین ۱۲ تا ۳۰ روز نسبت به دوره پایه افزایش خواهد یافت. همچنین، بیشینه بارش یک‌روزه (RX1day) تحت سناریوی SSP5-8.5 تا ٪۱۹ افزایش نشان داد، برای نمایه CDD تغییرات قابل ملاحظه‌ای پیش‌نگری نشد. این یافته‌ها می‌تواند در برنامه‌ریزی سازگاری با تغییر اقلیم و مدیریت مخاطرات جوی در منطقه تهران مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات