مقایسه انتشار ترکیبات آلی فرار بیوژنیک (BVOCs) در استان‌های شمالی ایران و استان یزد با استفاده از مدل MEGAN

10.22034/jmas.2026.558437.1254

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 31 تیر 1405

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 پردیس بین‌المللی کیش، دانشگاه تهران، کیش، ایران

2 گروه مهندسی محیط زیست، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 گروه مهندسی طراحی محیط زیست، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده
ترکیبات آلی فرار بیوژنیک (BVOCs) از جمله آلاینده‌های طبیعی هستند که در واکنش‌های فتوشیمیایی جو نقش بسزایی داشته و به تشکیل آلاینده‌هایی مانند ازن و ذرات معلق ثانویه کمک می‌کنند. بررسی میزان انتشار این ترکیبات در شرایط اقلیمی مختلف، به‌ویژه در نواحی با پوشش گیاهی متنوع، اهمیت زیادی در درک فرایندهای مؤثر بر کیفیت هوا دارد. این پژوهش با هدف مقایسه میزان انتشار ایزوپرن و مونوترپن به‌عنوان مهم‌ترین BVOCها، در دو منطقۀ اقلیمی متفاوت از کشور شامل شمال مرطوب و یزد خشک، انجام شده است. برای این منظور از مدل MEGAN استفاده شد و داده‌های ورودی شامل شاخص سطح برگ (LAI)، دمای هوا، تابش خورشید و نوع پوشش گیاهی در فصل تابستان به‌ کار گرفته شد. نتایج نشان داد که در شمال ایران، به‌دلیل تراکم بالای پوشش گیاهی، فراوانی گونه‌های پهن‌برگ و اقلیم معتدل‌تر، نرخ انتشار ایزوپرن و مونوترپن به‌طور میانگین تا 10 برابر بیشتر از استان یزد بوده است. این نتایج نشان‌دهندۀ نقش مستقیم عوامل هواشناسی و ساختار پوشش گیاهی در شدت انتشار BVOCها و اهمیت آن در مدیریت زیست‌محیطی فضای سبز شهری است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات