خشک شدن دریاچه ارومیه، به عنوان یکی از بزرگترین فجایع زیست‌محیطی ایران، پیامدهای وخیمی بر پایداری سکونتگاه‌های انسانی منطقه، به ویژه از منظر آمایش سرزمین، داشته است. از دیدگاه آمایش سرزمین، این بحران نشان‌دهنده عدم تعادل میان ظرفیت‌های زیستی منطقه و فعالیت‌های انسانی است که لزوم بازنگری جدی در الگوهای توسعه، مدیریت منابع، و برنامه‌ریزی فضایی را برای حفظ پایداری سکونتگاه‌ها و جلوگیری از بحران‌های مشابه در آینده گوشزد می‌کند. هدف پژوهش حاضر، تحلیل اثرات خشک شدن دریاچه ارومیه و تغییر اقلیم بر پایداری سکونتگاه های انسانی از منظر آمایش سرزمین می باشد. این پژوهش ازنظر هدف، کاربردی - نظری و ازنظر روش، توصیفی– تحلیلی است. اطلاعات و داده های موردنیاز از طریق روش کتابخانه ای جمع آوری شده است. در این پژوش از مدل AHP فازی استفاده شده است. با بهره‌گیری از مدل تحلیل سلسله‌مراتبی فازی (Fuzzy AHP)، معیارهای متعدد مؤثر بر پایداری سکونتگاه‌ها، شامل ابعاد زیست‌محیطی (مانند تشدید ریزگردها و شور شدن خاک)، اقتصادی (از دست رفتن مشاغل کشاورزی و گردشگری)، اجتماعی (مهاجرت و تغییر ساختار جمعیتی)، و کالبدی (تغییر کاربری اراضی و فرونشست) شناسایی و اولویت‌بندی شده‌اند. نتایج نشان‌دهنده تاثیرات بحرانی و چندوجهی این پدیده بر ابعاد مختلف زندگی مردم منطقه است که لزوم برنامه‌ریزی جامع و یکپارچه در آمایش سرزمین را برای مقابله با چالش‌های آتی و تضمین تاب‌آوری جوامع انسانی بیش از پیش نمایان می‌سازد. این مطالعه می‌تواند به سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان در اتخاذ تصمیمات آگاهانه برای مدیریت بحران‌های مشابه و حرکت به سوی توسعه پایدار کمک کند