تغییرپذیری مکانی بارش ماهیانه در حوضه کارون بزرگ با استفاده از روش آنتروپی شانون

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 شهرکرد-دانشگاه شهرکرد-دانشکده کشاورزی-دانشجوی منابع آب-بخش آب

2 استادیار گروه مهندسی آب، دانشگاه شهرکرد

3 دانشیار گروه مهندسی آب دانشگاه شهرکرد

چکیده
در مطالعه حاضر تغییرات ‌مکانی بارش ایستگاهی در حوضه کارون بزرگ با استفاده از روش آنتروپی شانون مورد بحث و بررسی قرار گرفت. جهت بررسی بیشتر تغییرات بارش در حوضه همبستگی بین مقدار آنتروپی محاسبه شده برای هر ایستگاه و بارش سالانه نیز محاسبه و مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد بیشترین مقدار آنتروپی در ماه‌های مورد بررسی در نواحی جنوب غربی حوضه اتفاق افتاده است در حالی مناطق شمالی و بویژه شمال غربی حوضه کمترین مقدار آنتروپی را نشان دادند. از آنجاکه مقدار آنتروپی با بی‌نظمی بارش رابطه مستقیم دارد، در نواحی جنوبی حوضه بی‌نظمی بارش نسبت به مناطق واقع در نیمه شمالی حوضه، بیشتر می‌باشد. به عبارت دیگر در نواحی شمالی حوضه بارش‌ها در طول سال‌های مورد مطالعه به صورت منظم رخ داده‌اند در حالی که در نواحی جنوبی حوضه نظم و پیوستگی کمتری مشاهده می‌شود. با این حال براساس توزیع مکانی آنتروپی در دو ماه ژانویه و فوریه می‌توان گفت بارش در همه مناطق یک پدیده غیر قابل انتظار نیست. تحلیل همبستگی ماهانه آنتروپی با بارش تجمعی سالانه نشان می‌دهد ماه‌های نوامبر تا فوریه در ایجاد ترسالی و یا خشکسالی در جنوب شرق و شرق حوضه حیاتی بوده ماه فوریه از این لحاظ برای غرب استان خوزستان اهمیت دارد. بی‌هنجاری بارش سالانه در نیمه شمالی حوضه به بارش‌های ماه مارس ارتباط پیدا می‌کند. بارش‌های ماه آپریل در بی‌هنجاری‌های بارش سالانه استان خوزستان نقشی ندارد ولی در بیشتر نقاط دیگر حوضه یک عامل تعیین کننده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات