پیش‌یابی اثرات گرمایش جهانی بر شدت بارش در گیلان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه جغرافیا دانشگاه یزد

2 'گروه جغرافیا دانشگاه یزد

3 کروه جغرافیا دانشگاه یزد

4 دانشکده جغرافیای دانشگاه تهران

چکیده
مسئلة اصلی در تغییر شرایط اقلیمی به‌خصوص تغییرات فرین‌های اقلیمی، خسارت‌های جبران‌ناپذیر آن بر طبیعت و زندگی بشر است؛ لذا ضروری است تغییرات آن‌ها بررسی و پیش‌نگری‌های معتبری از آینده برای برنامه‌ریزهای سازگاری با تغییر اقلیم ارائه گردد. ابتدا داده‌های بارش روزانه ایستگاه‌های سینوپتیک رشت، انزلی، ماسوله، آستارا، منجیل، جیرنده، دیلمان و رودسر از سازمان هواشناسی اخذ و برای شبیه‌سازی بارش در دوره ۲۰۶۰-۲۰۲۱ از مدل‌های CanESM5 و MPIESM3 و سناریوهای SSP1-2.6 SSP2-4.5, و SSP3-7 و برای بررسی شدت بارش شاخص‌های حداکثر‌بارش یک‌روزه (RX1day )، شدت‌بارش (SDII) بارش روزهای خیلی مرطوب(R95P) و بارش روزهای فوق‌العاده مرطوب ( R99P ) استفاده شد. نتایج نشان داد در مقیاس سالانه شاخص SDII در استان افزایش می‌یابد در دو ایستگاه جیرنده (۲۳درصد) و دیلمان (۱۷درصد) مقدار این افزایش بیشتر از نوار ساحلی است. RX1day در مقیاس سالانه با میانگین 12 درصد افزایش خواهد یافت. مقدار تغییرات در ایستگاه‌های مختلف در ماه‌های مختلف متفاوت بوده در مناطق ساحلی در پاییز و ماه آگوست بیشترین افزایش صورت خواهد گرفت؛ اما در ایستگاه‌های جیرنده و دیلمان بیشترین افزایش در تابستان صورت خواهد گرفت . R95P در مقیاس سالانه در ایستگاه‌های منجیل، لاهیجان، دیلمان، جیرنده و آستارا حدود (۱۵ درصد) کاهش خواهد یافت. در اکثر ایستگاه‌ها مقدار این شاخص در ماه‌های جولای و آگوست افزایش و در زمستان کاهش خواهد یافت. R99P به‌طورکلی افزایش خواهد یافت؛ اما این مقدار افزایش در نوار ساحلی و در تابستان و پاییز بیشتر خواهد بود همه این نتایج بیانگر تمرکز بارش‌ها در دوره آتی و افزایش وقوع بارش‌های سیل‌آسا در گیلان است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات