نشریه هواشناسی و علوم جوّ

بررسی ارتباط دید افقی، فراوانی رخدادهای گردوخاک و غلظت ‏PM10‎‏ در ایلام (2020-2010) ‏

https://doi.org/10.22034/jmas.2024.441724.1224
دوره 6، 2 (یادبود زنده یاد استاد دکتر علی خلیلی) - شماره پیاپی 20
دی 1402
صفحه 145-165
نشریه هواشناسی و علوم جوّ

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

خدیجه پورش 1
فریده عتابی 2
الهام مبارک حسن 3

1 گروه‎ ‎محیط‌زیست، واحد‎ ‎علوم و تحقیقات، دانشگاه‎ ‎آزاد‎ ‎اسلامی، تهران، ایران

2 گروه مهندسی محیط‌زیست، واحد‎ ‎علوم و تحقیقات، دانشگاه‎ ‎آزاد‎ ‎اسلامی، تهران، ایران

3 دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز

چکیده
به‌منظور بررسی گردوخاک در ایلام که به دلیل مجاورت با کشور عراق و استان خوزستان در معرض توفان‌های گردوخاک فرامرزی و محلی ‏است،داده‌های همدیدی و ‏PM10‎‏ در دوره 2010 تا 2020 تهیه شد. تعداد روزهای همراه با گردوخاک در بازه موردنظر استخراج شد. ‏به‌منظور بررسی بیشتر تصاویر سنجنده ‏MODIS‏ ، برون داد مدل ‏HYSPLIT‏ و داده‌های ‏ERA5‎‏ نیز مورداستفاده قرار گرفتند. ‏
نتایج نشان داد کمترین دید افقی گزارش‌شده در ایلام با 400 متر و بیشترین غلظت ‏PM10‎‏ با 2945 میکروگرم بر مترمکعب در دوره ‏سرد سال ثبت‌شده‌اند. در ایلام در سال 2018 بیشترین تعداد رویداد گردوخاک با بیشترین کاهش دید افقی رخ‌داده است. بیشترین ‏فراوانی گردوخاک در ماه مه و شدیدترین گردوخاک‌ها در ماه فوریه گزارش‌شده‌اند. ضریب همبستگی بین دید افقی و غلظت ‏PM10‎‏ در ‏رویدادهای گردوخاک از سال 2010 تا 2020 ، 43/0- به دست آمد که بیان‌گر رابطه غیرخطی و تأثیر دیگر عوامل در رابطه بین آن دو ‏می‌باشد. در سال‌های با فراوانی بیشتر گردوخاک مانند 2016 و 2018 بیشترین همبستگی بین غلظت ‏PM10‎‏ و دید افقی به دست آمد ‏درحالی‌که در سال‌های با تعداد رویداد گردوخاک کمتر این رابطه معنی‌دار نبود. در دوره سرد سال به‌ویژه در سال 2017 بادهای غرب و ‏شمال غرب گردوخاک را از بیابان‌های عراق و بادهای جنوب و جنوب شرق، گردوخاک‌های داخلی را از خوزستان به‌سوی ایلام انتقال ‏داده‌اند. ‏

کلیدواژه‌ها

گردوخاک
ایلام
دید افقی
‏PM10‎‏
مدل ‏HYSPLIT
موضوعات

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما