در روز 20 شهریورماه سال 1402 گردوخاک شدیدی استان های شمال‌شرقی و شرقی ایران و همچنین سواحل جنوبی دریای خزر را تحت تاثیر قرار داد به‌گونه‌ای که دیدافقی در دو استان گیلان و مازندران به شدت کاهش یافت. وقوع پدیده گردوخاک در شمال ایران که چنین رخدادهایی به ندرت در آن اتفاق می‌افتد، امری غیرمنتظره است. هدف این مطالعه بررسی عوامل وقوع این پدیده، شناسایی کانون‌های گردوخاک فعال در زمان وقوع آن و همچنین بررسی توانایی یک مدل عملیاتی گردوخاک در پیش‌بینی این پدیده است. به این منظور از داده‌ها و محصولات ماهواره‌ای، داده‌های بازتحلیل ERA5 و خروجی مدل DREAM8-MACC استفاده شد. نتایج نشان داد که فعالیت کانون‌های گردوخاک در سواحل شرقی دریای خزر، جنوب ترکمنستان در نزدیکی مرز این کشور با ایران، مناطق مرکزی آن در اطراف بیابان قره‌قوم، مناطق شمال و شمال‌شرقی آن و همچنین بخش‌هایی از بستر رودخانه‌های آمودریا و مرغاب در شرق ترکمنستان سبب ایجاد چنین رخداد گسترده‌ای شده‌اند. براساس تحلیل همدیدی، وجود یک سامانه کم‌فشار دینامیکی در قزاقستان، سامانه پرفشار بر روی دریای خزر و یک مرکز کم‌فشار حرارتی در شرق ایران در منطقه مرزی با افغانستان از عوامل جوی وقوع این پدیده گردوخاک بوده است. ارزیابی خروجی مدل نیز نشان داد که مدل در پیش بینی این پدیده، مقادیر AOD را بسیار کمتر برآورد کرده و انتقال گردوخاک به سواحل جنوبی خزر را پیش بینی نکرده است.