انجمن هواشناسی ایران هواشناسی و علوم جوّ 2645-7261 8 شماره 2 2025 12 22 Meteorological drought monitoring in the Urmia Lake Basin using Precipitation Anomaly Percentage and Tropical Rainfall Condition Index پایش خشکسالی هواشناسی حوضه آبریز دریاچه ارومیه با استفاده از درصد ناهنجاری بارش و شاخص وضعیت بارش گرمسیری 19 30 244518 10.22034/jmas.2026.567336.1259 FA سیما کاظم‌پور چورسی گروه مهندسی مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران 0009-0008-0371-0119 مهدی عرفانیان گروه مهندسی مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران 0000-0003-4142-411X هیراد عبقری گروه مهندسی مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران میرحسن میریعقوب‌زاده گروه مهندسی مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران خدیجه جوان گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران Journal Article 2025 12 19 Drought monitoring in the Urmia Lake Basin (ULB) is essential due to its prolonged hydrological crisis and the associated challenges in water resource management, agriculture, human livelihoods, and ecosystem sustainability. This study evaluates meteorological drought conditions using the Precipitation Anomaly Percentage (Pa) and the Tropical Rainfall Condition Index (TRCI) across the ULB from 2001 to 2019. Drought indices were derived from downscaled monthly precipitation data obtained from the Tropical Rainfall Measuring Mission (TRMM), with a spatial resolution of 0.5°. Analysis revealed that drought events occurred throughout the year over 2001-2019, with peak severity from August to November and a notable reduction between November and February. Spatial assessments based on Pa and TRCI indicated discrepancies in drought intensity and spatial extent. The Pa index captured short-term and abrupt precipitation variability, while TRCI reflected more persistent and representative drought conditions across the basin. The combined application of Pa and TRCI enhances the characterization of drought dynamics and provides a more robust framework for drought assessment. Incorporating these indices into water resource planning is recommended to support adaptive management strategies in drought-prone regions. پایش خشکسالی حوضه آبریز دریاچه ارومیه به‌دلیل وضعیت بحرانی آن و مدیریت منابع آب، کشاورزی، معیشت جوامع انسانی و حفاظت از اکوسیستم‌های حوضه امری حیاتی است. این مطالعه با هدف پایش خشکسالی هواشناسی با بهره‌گیری از شاخص‌های درصد آنومالی بارش (Pa) و شاخص وضعیت بارش گرمسیری (TRCI) در حوضه آبریز دریاچه ارومیه طی دوره 2001 تا 2019 انجام شد. برای محاسبه شاخص‌ها و تحلیل تغییرات مکانی و زمانی خشکسالی از داده‌های ریزمقیاس‌سازی شده ماهواره مأموریت اندازه‌گیری بارش گرمسیری (TRMM) با قدرت تفکیک مکانی 05/0 درجه (تقریباً 5 کیلومتر) استفاده شد. نتایج نشان داد خشکسالی در دوره 2019-2001 تقریباً در تمام ماه‌های سال رخ داده است و شدت آن در ماه‌های آگوست تا نوامبر بالاتر و در بازه نوامبر تا فوریه، کاهش چشمگیر داشته است. تحلیل توزیع مکانی خشکسالی بر اساس شاخص‌های Pa و TRCI تفاوت‌هایی از نظر شدت و گستره یا پهنه طبقات خشکسالی نشان داد. شاخص Pa نوسانات شدید و کوتاه‌مدت بارش را برجسته می‌کند، در حالی که TRCI وضعیت پایدار و مناسب‌تر از خشکسالی حوضه ارائه می‌دهد. یافته‌های پژوهش نشان داد استفاده هم‌زمان از شاخص‌های Pa و TRCI می‌تواند دیدگاه کامل‌تر از الگوهای خشکسالی فراهم کند و تلفیق نتایج پایش خشکسالی در مدیریت و برنامه‌ریزی منابع آب، توصیه می‌شود. https://www.ims-jmas.net/article_244518_d6e524e444590c8baa3aa799d7bb9db0.pdf