انجمن هواشناسی ایران هواشناسی و علوم جوّ 2645-7261 5 2 2022 09 21 Investigating the role of anomalous tropospheric-stratospheric circulation in the occurrence of widespread frosts in Iran بررسی نقش گردش نابهنجار وردسپهری-پوشن‌سپهری در رخداد یخبندان‌های فراگیر ایران 114 131 189647 10.22034/jmas.2023.390500.1200 FA حسن حاجی محمدی تهمینه چهره آرا ضیابری استادیار آب و هواشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، ایران Journal Article 2022 02 01 Freezing temperatures are one of the climatic phenomena that have the ability to cause damage in different parts. Therefore, it is very important to know this phenomenon and understand its mechanism. In this regard, in order to investigate the different tropospheric and stratospheric dimensions of Iran's pervasive ice, the minimum temperature statistics of 130 synoptic stations were used in the cold period of the year (November to March), during the statistical period of 35 years (1986-2020). Also, to study atmospheric conditions, data from the National Center for Environmental Prediction/National Center for Atmospheric Research (NCEP/NCAR) with a horizontal resolution of 2.5 x 2.5 degrees and data from the European Center for Medium-Range Weather Forecasting (ECMWF) ERA5 Land section with a resolution of 0.125 ×0.125 geographic degrees were used. Finally, in order to know the origin of the air mass that entered the region during the occurrence of widespread frosts, it was tracked from the Lagrangian model (HYSPLIT) in the retrograde method from three days before the cold period. The results showed that 4 dominant patterns play a role in the occurrence of widespread frosts in the region as follows. The first pattern: the Mediterranean and Black sea ridge, the second pattern: the eastern European ridge-Ganges valley, the third pattern: Eastern European blocking, the fourth pattern: polar low pressure, which is the main route of cold air and its transfer into Iran at 500 degrees It is up to 200 hectopascals. دماهای فرین سرد (یخبندان) یکی از پدیده‌های اقلیمی است که قابلیت فراوانی در ایجاد خسارت در بخش‌های مختلف دارد. بنابراین شناخت این پدیده و درک سازوکار آن از اهمیت فراوانی برخوردار است. در همین راستا به منظور بررسی ابعاد مختلف نقش گردش وردسپهری و پوشن سپهری یخبندان های فراگیر ایران، از آمار دمای کمینه 130 ایستگاه سینوپتیک در دوره سرد سال (آبان تا اسفند)، طی دوره آماری 35 ساله (1986-2020) استفاده شد. همچنین برای مطالعه شرایط جو از داده های مرکز ملی پیش‌بینی محیطی/ مرکز ملی پژوهش های جوی (NCEP/NCAR) با تفکیک افقی 2.5×2.5 درجه و داده‌های مرکز اروپایی پیش‌بینی میان مدت جوی(ECMWF) بخش ERA5 Land با تفکیک 0.125×0.125 درجه جغرافیایی استفاده گردید. در نهایت برای شناخت منشأ توده‌هوای وارد شده به منطقه در زمان رخداد یخبندان‌های فراگیر از مدل لاگرانژی (HYSPLIT) به روش پسگرد از سه روز قبل دوره یخبندان ردیابی شد. نتایج نشان داد 4 الگوی غالب به شرح زیر در رخداد یخبندان های فراگیر منطقه نقش بازی می کنند. الگوی اول: پشته دریای مدیترانه و سیاه، الگوی دوم: پشته شرق اروپا-ناوه دره گنگ، الگوی سوم: بندال اروپای شرقی، الگوی چهارم: کمفشار قطبی می‌باشند که عمده مسیر طی شده هوای سرد و انتقال آن به داخل ایران در ترازهای 500 تا 200 هکتوپاسکال می باشد. https://www.ims-jmas.net/article_189647_be9db649fffc1c6cfd327faed2d2e693.pdf