نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی داشگاه شمال، آمل و عضو هیئت علمی موسسه پژوهشی نورفام، تهران

2 عضو هیئت علمی پژوهشکده هواشناسی، بلوار پژوهش و فن آوری ، تهران

3 عضو هیئت علمی دانشکده محیط زیست ، میدان استاندارد، کرج

چکیده

در این مقاله ، به منظور آشکارسازی انواع ابرها در ایران از داده‌های ماهوارهNOAA[1]   و الگوریتم‌ تشخیص نوع ابر پروژه بین المللی ماهواره­ای اقلیم­شناسی ابر[2] (ISCCP)، استفاده شده است. در این مطالعه داده های عمق نوری ابر و فشار قله ابر از سنجنده AVHRR[3]  مربوط به ماهواره NOAA  طی دوره  آماری (2010-1981) دریافت شده است و با استفاده از الگوریتمISCCP  ، پوشش 9 نوع  ابر شامل ابرهای کومه ای (Cu)، فراز کومه ای(Ac) ، فرازپوشنی(As)، پوشن کومه ای(Sc)،  ابرهای همرفت عمیق(Cb)، ابرهای پوشنی(St)، بارا پوشنی (Ns)، پرسا(Ci)، پرسا پوشنی(Cs) به صورت میانگین ماهانه از ژانویه تا دسامبر طی دوره آماری (2010-1981) در گستره ایران محاسبه و استخراج شده است. روش به کار رفته ابداعی بوده و در نوع خود برای اولین بار برای ایران به کار رفته است. نتایج برجسته طبقه بندی ابرها با استفاده از الگوریتم ISCCP در ماه‌های مختلف برای ایران نشان داد که بیشینه درصد فراوانی ابرهای کومه ای در ماه‌های اکتبر، نوامبر، دسامبر، ژانویه و فوریه در مناطق ساحلی جنوب شرق و مناطق جنوبی ایران قرار دارد. ابر فرازپوشنی در همه ماه‌ها فراوانی زیادی دارد اما پراکنش آن در ماه‌های مختلف متفاوت است. فراوانی ابر فرازپوشنی در بخش وسیعی از ایران بیش از 50 درصد است و بیشینه فراوانی آن در همه ماه‌ها از 80 درصد فراتر می‌رود . ابر پوشن کومه ای نیز در فصلهای پاییز و زمستان شامل ماه‌های سپتامبر، اکتبر، نوامبر ، دسامبر، ژانویه، فوریه، دارای پراکنش یکسانی است. در مقابل درصد فراوانی ابر پوشنی برای همه ماه‌ها بسیار کم است به غیر از ماه ژوئیه که در جنوب غرب دریای مازندران دارای فراوانی بین 5 تا 25 درصد است. درصد فراوانی ابر پرساپوشنی در ماه‌های مختلف دارای تفاوت زیادی است. بیشترین فراوانی این ابر در ماه‌های ژانویه، فوریه و اکتبر است. در این ماه‌ها بیشینه فراوانی ابر پرساپوشنی به بیش از 50 درصد می‌رسد.


 

کلیدواژه‌ها