نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیئت علمی پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو

10.22034/jmas.2021.290442.1142

چکیده

با توجه به اقلیمِ گرمایش جهانی ارتفاع تراز صفر درجه سلسیوس، در حال افزایش است؛ که توجه بسیاری از محقیین را از جنبه‌های مختلف به ویژه از لحاظ تغییر نوع بارش از برف به باران و کاهش ذخایر آبی به خود جلب نموده است. در این پژوهش نیز به منظور بررسی تغییرات زمانی ارتفاع تراز یخ‌زنی از داده‌های جوّ بالای فرودگاه‌های مهرآباد، مشهد، کرمانشاه، بندرعباس، گرگان، کرمان، رشت، شیراز، زاهدان، اصفهان و تبریز در بازه زمانی سال‌های 1998 تا 2019 استفاده شده است. با وجود حداقل 20 روز داده در هر یک از 12 ماه، آن سال به عنوان سال قابل بررسی انتخاب می‌گردد و در صورتی که سال‌های منتخب در یک ایستگاه پیوسته باشند، به‌دست آوردن روند تغییرات ارتفاع تراز صفر درجه سلسیوس با استفاده از روش آماری در آن ایستگاه قابل بررسی است. با شرایط ذکر شده از بین ایستگاه‌های ذکر شده تنها امکان بررسی آماری در سه ایستگاه مهرآباد، مشهد و کرمانشاه وجود داشت. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که تغییرات تراز یخبندان در فرودگاه‌های منتخب کشور، در ماه‌ها، فصل‌ها و سال‌های مختلف با استفاده از آزمون مَن‌کندال، روند صعودی و یا نزولی را نشان نمی‌دهد. به عبارت دیگر تغییرات ماهانه و فصلیِ ارتفاعِ این تراز در ایستگاه‌های بررسی شده در سال‌های مختلف وابسته به تغییرات اقلیم نمی‌باشد. بررسی‌های همدیدی، بیان‌گر این مطلب است که تغییرات ارتفاع این تراز در سال‌های مختلف وابسته به سامانه‌های جوّی عبوری و شرایط همدیدی ماه یا فصل مربوطه است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات