نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه آب و هواشناسی و ژئومورفولوژی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

2 گروه جغرافیا، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

چکیده

مدل RegCM4، مطالعه بارش شدید به عنوان یکی از پدیده های جوی را به منظور تغییر الگوی کشت برای مصرف بهینه آب با استفاده از داده های مختلفی شامل داده های بارندگی، NCEP/NCAR، TRMM، RegCM4، آفرودیت، جو بالا و نهایتاً، داده جهاد کشاورزی فراهم می کند. در ادامه، از روش آستانه بارش استفاده شد و نمودار درصد بارش فصلی، نقشه های بارش شدید و پهنه بندی تهیه شد. نتایج بیانگر آن است که درصد بارش فصلی در فصول بهار و زمستان به ترتیب دارای روند صعودی و نزولی می باشد و ایستگاه های بیرجند، نهبندان و قائن در فصل بهار دارای بالاترین درصد می باشند. همچنین، در نقشه های جوی شدت جریانات جوی منجر به وقوع بارش شدید شده که مدل RegCM4 نیز آن را شبیه سازی کرده که در نقشه مشاهداتی دارای مقادیر قابل قابل ملاحظه ای می باشد و مقادیر رطوبت بر روی نقشه های CAPE و ترمودینامیکی افزایش یافته است. همچنین، ضریب رگرسیون بین میانگین بارش با عملکرد، تولید و سطح زیر کشت محصولات رابطه مثبت را نشان می دهد و در شهرستان های بیرجند، قائن و نهبندان که مقدار بارش در آن بیشتر بوده است محصولات کشاورزی نیز عملکرد بهتری را نشان می دهند. بنابراین، شناسایی اوج نیاز آبی محصولات در زمانی که بارش شدید رخ می دهد به طور قابل ملاحظه ای می تواند نیاز آب گیاهان را تامین کند و پیشنهاد می شود با تغییر الگوی کشت از محصولاتی مانند عناب، زرشک و زعفران که با شرایط اقلیمی و منطقه‌ای سازگارترند، استفاده شود.

کلیدواژه‌ها