نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی آب وهواشناسی، گروه اقلیم شناسی، واحداهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

2 استادیار دانشکده علوم انسانی دانشگاه ازاد اهواز

3 دانشیار آب و هوا شناسی،دانشکده علوم زمین،دانشگاه شهید بهشتی،تهران،ایران

4 دانشیار مرکزمطالعات سنجش از دور و GIS، دانشگاه شهید بهشتی تهران،ایران

5 دکتری آب و هواشناسی سینوپتیک،مرکز مطالعات ناحیه ای و آمایش، دانشگاه شهید بهشتی،تهران،ایران

چکیده

فراوانی و دوام امواج گرمایی دراستان خوزستان دریک دهه اخیر به یک مخاطره اقلیمی تبدیل شده است.لذا هدف این تحقیق شناسایی ومعرفی الگوی همدیدی منجر به ایجادامواج گرمایی خوزستان می باشد.برای این منظورداده های دمای روزانه ازمرکزخدمات ماشینی سازمان هواشناسی کشوردریافت گردید.بر اساس معیارهای انتخابی (بیشینه طول دوره آماری، همزمانی طول دوره و پراکنش متناسب جغرافیایی ) پایه آماری 18ساله در 11 ایستگاه سینوپتیک انتخاب گردید.برای انتخاب امواج گرمایی سه معیار (الف)افزایش دمادرهمه ایستگاهها بصورت هماهنگ .ب) طول دوره موج، حداقل 7روزبه طول انجامیده باشد.ج)فاصله میانگین دمای طول دوره موج گرم بیشتر ازمیانگین ماهانه و طولانی مدت ماهی که موج درآن واقع شده است مجموعا 37 موج گرم شناسایی گردید.برای تعیین الگوهای همدیدی از 3 روش (تحلیل چشمی، شاخص بالدی و در نهایت تحلیل عاملی برای انتخاب موج های گرمایی استفاده شد.نتایج این تحقیق نشان داد که در پرتکرارترین الگو در تراز زیرین وردسپهرکم فشاری حرارتی برروی شبه جزیره عربستان شکل میگیرد که با راستایی جنوب شرقی – شمال غربی تمام پهنه شبه جزیره عربستان ، جنوب غرب ایران و تمام پهنه عراق تا جنوب ترکیه رافرا می گیرد. این کم فشاربا هسته بسیار داغی همراهی می شود که این هوای گرم درگردشی چرخندی درلایه زیرین وردسپهار برروی استان خوزستان فرارفت شده است.در لایه میانی وردسپهر پرفشارعربستان درنیمه شمالی دریای سرخ استقرارداردکه پشته حاصل ازاین واچرخند تمام استان خوزستان را دربرگرفته است.با استقراراین واچرخندو پایداری دینامیک و گرمایش بی دررو حاصل از آن ضمن این که گرمای لایه زیرین راتشدیدنموده است.استقراراین واچرخنددینامیک روی منطقه برتداوم موج گرم افزوده است.

کلیدواژه‌ها