نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری دانشگاه هرمزگان

2 استادیار دانشکده علوم دریائی دانشگاه هرمزگان

3 مشاور رئیس دانشگاه دولتی هرمزگان

چکیده

در این مطالعه شرایط هواشناسی مؤثر، قبل و بعد از توفان گردوخاک در بیابان‌های اطراف خلیج‌فارس و نشر و انتقال آن به سمت خلیج‌فارس با روش‌های مشاهداتی و شبیه‌سازی با استفاده از مدل میان‌مقیاس WRF-CHEM و طرح‌وارۀ GOCART بررسی می‌شود. در این پژوهش، به طور خاص، توفان گردوخاک ماه آوریل سال 2013 در منطقه خلیج‌فارس مطالعه می‌شود. منشأ اصلی این توفان‌ گردوخاک که بر خلیج‌فارس تأثیر داشته‌ است، عمدتاً کشورهای عراق و عربستان بوده است. منشأ ایجاد این توفان تشکیل کم فشاری روی کشور اردن و حرکت آن از شمال غرب عراق به سمت جنوب شرقی آن و نزدیک شدن آن به مرکز پرفشاری در جنوب غرب ایران است که سبب افزایش سرعت باد سطحی در ایستگاه بصره عراق تا 25 متر بر ثانیه وتشکیل توده گردوخاک وحرکت بالاسوی آن بوده است. در روزهای بعد این توده گردوخاک به طرف عربستان وخلیج فارس حرکت کرده است. بیشترین تأثیر این توده بر قسمت‌های غرب و مرکز خلیج‌فارس بوده است. بر اساس خروجی مدل در مدت ده روز از زمان فعّالیّت این توفان، مقدار کل گردوخاک منتشر شده در این توفان Mt 58/37 و مقدار کل نشست آن روی خلیج‌فارس Mt 29/2 برآورد شده است. براساس برآوردهای بدست آمده از مدل، 62 درصد گردوخاک منتشر شده در منطقه مورد مطالعه نشست نموده و حدود 10 درصد از مقدار کل نشست گردوخاک در خلیج فارس بوده است. در این توفان، میانگین عمق نوری ذرات گردوخاک ./637 و اختلاف کمترین تا بیشترین دمای سطح آب در طول دوره 74/0 درجه بوده است.

کلیدواژه‌ها