نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه مهندسی آب مجتمع آموزش عالی کشاورزی و دامپروری تربت جام، تربت جام، ایران

2 کارشناس آبیاری و زهکشی مجتمع آموزش عالی کشاورزی و دامپروری تربت جام

چکیده

استفاده از تابش خورشیدی (Rs) در بسیاری از علوم مخصوصاً کشاورزی و آبیاری کاربرد فراوانی دارد. یکی از راه‌های تخمین تابش خورشیدی استفاده از مدل‌های تجربی می‌باشد. در این تحقیق از 6 مدل انگستروم-پرسکات پیشنهادی توسط فائو، انگسترم-پروسکات واسنجی شده توسط سپاسخواه و کاشفی پور، انگسترم-پروسکات واسنجی شده در این مطالعه، مدل گلور-مک کلوت، روش هارگریوز و سامانی و روش لی و همکاران جهت تعیین بهترین روش برای شهرستان اهواز استفاده شد. داده‌های هواشناسی موردنیاز در طی سال‌های 1392 تا 1395 از ایستگاه هواشناسی اهواز دریافت گردید. عملکرد مدل‌ها توسط چهار شاخص آماری ریشه میانگین مربعات خطا (RMSE)، درصد میانگین خطا (MPE) و ضریب همبستگی (CC) و شاخص ناش (NSCE) برای ارزیابی 6 مدل تعیین تابش خورشیدی ذکرشده مورداستفاده قرار گرفت. نتایج مقایسه مقادیر محاسباتی این مدل‌ها با مقادیر اندازه‌گیری شده در ایستگاه هواشناسی نشان داد که روش انگستروم-پرسکات واسنجی شده در این مطالعه، انگستروم-پرسکات پیشنهادی توسط فائو، روش انگستروم-پرسکات واسنجی شده توسط کاشفی پور و سپاسخواه، مدل گلور-مک کلوت و روش هارگریوز و سامانی با داشتن ضریب همبستگی به ترتیب مساوی با 975/0، 972/0، 971/0، 971/0 و 901/0 بالاترین همبستگی را با مقادیر واقعی داشتند؛ اما به دلیل اختلاف اندک ضریب همبستگی در این مدل‌ها با استفاده از شاخص ناش و کمترین ریشه میانگین مربعات خطا و درصدد میانگین خطا روش انگستروم-پرسکات واسنجی شده در این مطالعه و روش انگستروم-پرسکات واسنجی شده توسط کاشفی پور و سپاسخواه، به‌عنوان بهترین روش تعیین تابش خورشیدی در مقیاس روزانه در این منطقه توصیه می‌شوند.

کلیدواژه‌ها